विघटनकारी ओळख विकार आणि संबंधित संकल्पना डॉ. विनोद कुमार, मनोचिकित्सक आणि केंद्र (बंगळुरू) यांनी स्पष्ट केल्या आहेत

डॉ. विनोद कुमार डिसोसिएटिव्ह एम्नेशिया आणि बॉर्डरलाईन पर्सनालिटी डिसऑर्डरसारख्या डिसोसिएटिव्ह ओळख आणि संबंधित संकल्पनांचा एक ओव्हरव्ह्यू प्रदान करते. वेगवेगळ्या ओळख कशी तयार केली जातात आणि कशाप्रकारे सक्त अपब्रिंग करण्यामुळे संबंधित प्रवृत्ती कशी निर्माण होऊ शकते याविषयी ती अंतर्दृष्टी प्रदान करते.

डिसोसिएटिव्ह आयडेंटिटी डिसऑर्डरला यापूर्वी एकाधिक वैयक्तिकता विकार म्हणतात. ते अनेकदा सामान्य लोकांमध्ये नोटिस न केले जाते. या विकारातून ग्रस्त असलेल्या व्यक्तींनी भयानक आणि विस्मयकारक जीवन जगतात. औषधांची विसंगत ओळख विकार जागरूकता श्रृंखला या विकाराच्या अस्तित्वाची जागरूकता वाढविणे आणि त्यातून जात असलेल्या लोकांसाठी समजूतदारपणा आणि करुणा निर्माण करणे हे आहे. 

डॉ. विनोद कुमार हे एक प्रमाणित मनोगतिक, संज्ञानात्मक-व्यवहार आणि अंतर्वैयक्तिक मानसचिकित्सक आहे. ते एक प्रमाणित ग्रुप विश्लेषक आहे. डॉ. विनोदला यूकेमध्ये विस्तृतपणे प्रशिक्षण दिले आहे आणि विविध मानसिक उपचारांमध्ये पात्रता आणि कौशल्य आहेत. त्यांनी 1997 पासून 2011 पर्यंत राष्ट्रीय आरोग्य सेवा (यूके) मध्ये प्रशिक्षण दिला आणि काम केले. त्यांनी मनोचिकित्सामध्ये आपले मुख्य प्रशिक्षण आणि विशेषज्ञ प्रशिक्षण पूर्ण केले ज्यामुळे MRC सायकल मिळविण्यासाठी आणि संपर्क मनोवैज्ञानिक आणि खाण्याच्या विकारांमध्ये रॉयल कॉलेज ऑफ सायकिएट्री एंडोर्समेंटसह विशेषज्ञ प्रशिक्षण पूर्ण झाले. त्यांनी सायकोडायनामिक सायकोथेरपी, इंटरपर्सनल सायकोथेरपी आणि कॉग्निटिव्ह-बिहेविअरल सायकोथेरपीमध्ये पात्रता मिळवली आहे. 2011 पासून, डॉ. विनोदने बंगळुरूमधील विविध सेटिंग्समध्ये काम केले आहे आणि जानेवारी 2019 पासून केंद्र, एमपॉवर, बंगळुरू यांचे प्रमुख आहे. त्यांनी मानसिक आरोग्य समस्यांना खरोखर समग्र दृष्टीकोन विकसित करण्याचा प्रयत्न केला आहे आणि जीवशास्त्रीय समस्यांव्यतिरिक्त, वैयक्तिक व्यक्तिमत्वावर आणि आजारांसोबत संवाद साधणाऱ्या मार्गावर विशेष जोर देण्याचा प्रयत्न केला आहे. हा दृष्टीकोन क्लायंटसाठी योग्य असलेल्या हस्तक्षेपांचा मार्ग प्रशस्त करतो. 

डिसोसिएटिव्ह आयडेंटिटी डिसऑर्डर - एक दुर्मिळ घटना

डॉ. विनोद यांचा उल्लेख केला आहे, "जर मी सिनेमा आणि उपन्यास संदर्भित असेल तर विशेषत: अमेरिकन लेखकांना या संपूर्ण घटनेमुळे अत्यंत आकर्षक ठरले आहे. या विकारावर अनेक सर्वाधिक खपाचे उपन्यास आहेत. मला वाटते की विशेषत: पश्चिमातील 90 च्या दशकात ही मोठी थीम होती आणि आम्ही आश्चर्यचकित झालो, ते केवळ यूएसमध्येच का प्रचलित आहे. एका व्यक्तीमध्ये एकाधिक व्यक्ती असू शकतात त्यामुळे एकाधिक वैयक्तिकता विकार म्हणूनही संदर्भित केले जाते. सौभाग्यवश, हे एक अपेक्षाकृत दुर्मिळ घटना आहे ज्यामध्ये लोक अलग असतात. एखाद्याच्या स्वत:च्या भावनेसह डिस्कनेक्ट आहे आणि त्यानंतर त्यामध्ये भिन्न स्वरुपाचा समावेश होतो. क्लिनिकली आम्ही ते अनेकदा पाहू शकत नाही. त्यामुळे, माझ्या 25 वर्षांच्या नैदानिक अनुभवात, मी कदाचित या विकाराचे अर्धे दर्जन प्रकरण पाहिले आहेत" म्हणजे डॉ. विनोद.

स्पेक्ट्रम ऑफ डिसोसिएशन

डॉ. विनोद स्पष्ट करते, "लोक बदल, आवाज बदलते, व्यक्तीच्या वैयक्तिकतेचे संपूर्ण दृष्टीकोन अल्प कालावधीसाठी बदलते मात्र ही एक अतिशय उदाहरण आहे. अनुभव म्हणून विघटना खूपच असामान्य आहे. डिसोसिएटिव्ह ॲम्नेशिया हा एक संबंधित संकल्पना आहे जो काही सिनेमांमध्ये दाखवण्यात आला आहे जेथे व्यक्ती त्याला विसरतो आणि त्यानंतर परत येतो. अधिक सामान्यपणे, आम्ही क्लिनिकली पाहतो की एखाद्या व्यक्तीने आयुष्यात गंभीर आघाडीचा अनुभव घेतला आहे ज्यामुळे त्यांना अवैयक्तिकरण किंवा विनाश होण्याचा अनुभव मिळतो. सर्वकाही अवास्तविक असल्याचे दिसते. सर्वकाही त्याच्या स्पष्टीकरणात अतिशय प्लास्टिकी किंवा जवळपास कार्टूनी महसूस करते. डॉ. विनोद यांनी सांगितले की गंभीर चिंताच्या शिखरावर अपमानजनक आणि वैयक्तिकरणाचा अनुभव अधिक सामान्य आहे".

बॉर्डरलाईन वैयक्तिकता विकार असलेले लोक विघटन करण्याचा प्रयत्न करतात

डॉ. विनोद यांनी जोर दिला आहे, "जलद नोंदीवर, आम्ही बॉर्डरलाईन वैयक्तिकता विकार म्हणून काय संदर्भित करतो आणि व्यक्ती भावनात्मक अस्थिरता आणि त्रासदायक, आक्रामक आणि आत्महत्या होते आणि थोड्यावेळाने पुन्हा फाईन होण्याचा प्रयत्न करतो आणि सामान्यपणे व्यवहार करतो. बॉर्डरलाईन वैयक्तिकता विकार असलेले लोक असंबंधित करण्यासाठी अत्यंत प्रयत्नशील आहेत. जेव्हा त्यांना तणाव देण्यात येते, तेव्हा ते या प्रकारच्या मोडमध्ये जाऊ शकतात जेथे ते काय करीत आहेत हे समजत नाहीत. त्यामुळे, ते अशा गोष्टी करण्यासारख्या गोष्टी करण्यास समाप्त होऊ शकतात आणि त्यानंतर अचानक सामान्य स्वत:कडे परत येऊ शकतात. म्हणजे डॉ. विनोद यांच्याकडे असोसिएशन समजून घेण्याचा हाच मार्ग आहे.

वेगवेगळ्या ओळख कशी तयार केली जाते

डॉ. विनोद यांचा उल्लेख केला आहे, "जर तुम्ही साहित्य किंवा त्याचे कारण बघण्याचे वैज्ञानिक मार्ग शोधत असाल तर माझ्या मतात हे एक अत्यंत अस्पष्ट संकल्पना आहे. जर एखाद्या व्यक्तीकडे अपस्मार करण्याची प्रवृत्ती असेल आणि जर त्याला अपस्मार किंवा इतर कोणत्याही तंत्रिकाशास्त्रीय विकारामुळे नसेल तर जर आम्ही इतिहासात जात असल्यास, दुरुपयोग आणि आघाडीची एक असामान्य रक्कम असेल जे व्यक्तीचा पुनरावृत्ती अनुभव असणे आवश्यक आहे. 

असे वाटते की एक तरुण मुली किंवा तरुण मुलाचा वारंवार दुर्व्यवहार करण्यात आला आहे किंवा आघाडीच्या इतर कोणत्याही पुनरावृत्तीच्या घटनेतून गेला आहे. जेव्हा अतिशय तणाव किंवा आघाडीच्या संपर्कात असताना तरुण मन एक धोरण विकसित करते कारण त्या स्थितीत टिकून राहणे अशक्य आहे. त्यामुळे, एखाद्याने आयुष्याच्या विविध विभागांचा विकास केला जातो. व्यक्ती स्वत:ला विभागीकृत करण्यास सुरुवात करते. त्यामुळे विविध ओळख कसे तयार होतात," डॉ. विनोद यांचे स्पष्टीकरण करते.

तणाव हाताळण्यासाठी तरुणांची सक्षमता आणि असमर्थता यामुळे विघटना होते

डॉ. विनोद स्पष्ट करते, "अनेक तरुण लोकांना स्वत:ला हानी पडल्याप्रमाणे त्यांनी असंबद्ध होण्याच्या स्थितीत स्वत:ला काढून टाकल्याप्रमाणे. ते असंबद्ध होतील आणि त्यानंतर एकमेव गोष्ट जे त्यांना पुन्हा जीवन अनुभवतील आणि वास्तविकतेवर परत येईल ते भौतिक वेदना आहे. हे एक अतिशय सामान्य प्रकारचे सादरीकरण आहे. इतर मुद्दा म्हणजे एखाद्याने नियंत्रण हरवण्याची भावना विकसित केली आहे आणि सर्व वेळी उत्सुक आहे. हा एक धोकादायक आक्रमण आहे आणि धोकादायाच्या उंचीवर, एक व्यक्तिगतकरणाचा अनुभव घेतो, जो पुन्हा एक असंघटनात्मक घटना आहे. लवकरच प्रत्येक दिवस मला एखाद्या व्यक्तीला दिसून येत आहे जे एका प्रकारे किंवा दुसऱ्या प्रकारे विघटनकारी समस्या सादर करीत आहे, माझ्या मोठ्या प्रमाणात नाही.

रुट कारण असू शकते की मागील काही दशकांमध्ये अनेक कठोरता किंवा अनुशासनात्मक पालक आहे. मुलांना भावना व्यक्त करण्याची परवानगी नाही; यापूर्वी अधिक प्रचलित असलेला हा एक सामान्य मार्ग आहे. त्यामुळे, जर व्यक्ती त्यासारख्या वातावरणात लावले असेल, तर विघटन करण्याची प्रवृत्ती अधिक असते," म्हणजे डॉ. विनोद. 

थेरपी कसे मदत करते

डॉ. विनोद यांनी सांगितले आहे, "अशाप्रकारे कोणतेही मंजूर उपचार प्रोटोकॉल नाही मात्र ते सर्व प्रकारचे नैदानिक आहे. तुम्हाला सायकोथेरपी किंवा टॉक थेरपीची आवश्यकता आहे. म्हणून मूलभूतपणे, तुम्हाला व्यक्ती पुन्हा पूर्ण करावे लागेल. त्यांच्यातील प्रवृत्ती भावनात्मक जगास समन्वय साधणे आहे. त्यांना विविध भावनांचे बॉक्स न तोडता दुखद आणि कठीण भावना अनुभवणे आवश्यक आहे. त्यामुळे, बरेच उपचार करणे आवश्यक आहे. आम्ही काय करत आहोत यावर अवलंबून असलेली एक खूप जटिल, दीर्घकालीन उपचार प्रक्रिया आहे, त्यामुळे जर तुम्ही भावनात्मक प्रकार आणि इतर प्रकारच्या गंभीर गैरवापराशी व्यवहार करत असाल, तर स्पष्टपणे व्यवस्थापन आणि उपचार ही एक दीर्घकालीन प्रक्रिया आहे. परंतु जर व्यक्तीला चिंता विकाराचा भाग म्हणून किंवा बॉर्डरलाईन वैयक्तिकता विकाराचा भाग म्हणून विघटना मिळाली तर त्या व्यक्तीला काय आवश्यक आहे यावर उपचार करण्यात येईल. तुमच्या प्रश्नाचे लहान उत्तर म्हणजे, हे वैयक्तिक आधारावर व्यवस्थापित करणे आवश्यक आहे आणि संपूर्ण व्यवस्थापन योजना वैयक्तिकरित्या तयार करणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये औषधांचा योग्य आणि विवेकपूर्ण वापर आणि एकीकृत असलेल्या उपचारांचाही समावेश असावा" म्हणजे डॉ. विनोद.

कुटुंबातील सदस्यांना कसे मदत करावी याबद्दल मार्गदर्शन दिले जाते 

डॉ. विनोद यांना सूचित करते की आवश्यकता असल्यास कुटुंबातील सदस्य कर्ज देण्यास तयार आहेत. हा एक पती किंवा पालक किंवा भाऊ असो किंवा व्यक्तीच्या आयुष्यात मोठा भाग असेल तर अशा लोकांचे थेरपिस्ट, त्यांचे हेलर त्यांना या घटनेबद्दल स्पष्ट करून त्यांचे हेलर बनण्यासाठी मार्गदर्शन दिले जाते आणि आम्ही व्यक्तीसाठी परिस्थिती कशी चांगली बनवू शकतो. "म्हणून, आम्ही हे मानसिक शिक्षण आणि कुटुंबातील सदस्य किंवा काळजीपूर्वक असलेले प्रकार आहे, जेणेकरून ते थेरपिस्ट म्हणून सपोर्ट करू शकतात" म्हणतात डॉ. विनोद.


(अमृता प्रियाद्वारे संपादित)

 

 

 

योगदान: डॉ. विनोद कुमार, सायकियाट्रिस्ट अँड हेड ऑफ एमपॉवर - द सेंटर (बंगळुरू)
टॅग : #medicircle #smitakumar #drvinodkumar #dissociativeidentitydisorder #DID #Dissociative-Identity-Disorder-Day-Awareness-Series

लेखकाबद्दल


अमृता प्रिया

जीवनभराच्या शिक्षणाचा प्रेम मला या प्लॅटफॉर्मवर आणतो. तज्ञांकडून शिकण्यापेक्षा चांगले काहीच असू शकत नाही; तेव्हा वेलनेस आणि हेल्थ-केअरचे डोमेन. मी एक लेखक आहे ज्याने मागील दोन दशकांपासून वेगवेगळ्या माध्यमांचा शोध घेण्यास प्रेम केला आहे, ती पुस्तके, पत्रिका कॉलम, वृत्तपत्र लेख किंवा डिजिटल कंटेंटद्वारे कल्पनांचा अभिव्यक्ती असो. हा प्रकल्प अद्याप एक संतुष्ट मार्ग आहे जो मला मौल्यवान माहिती प्रसारित करण्याच्या कलाला तयार ठेवतो आणि या प्रक्रियेत सहकारी मानवी आणि स्वत:चे जीवन वाढवते. तुम्ही मला [email protected] वर लिहू शकता

संबंधित कथा

लोड होत आहे कृपया प्रतीक्षा करा...
-जाहिराती-


सध्याचा कल आहे

गर्भनिरोधक सल्ला मिळविण्यासाठी कोणत्याही किरकोळ मुलींसाठी गैर-निर्णायक दृष्टीकोन स्वीकारणे हे डॉ. तीना त्रिवेदी, प्रसुतीशास्त्रज्ञ आणि स्त्रीरोगतज्ज्ञ यांना सूचित करतेएप्रिल 16, 2021
आजारांपैकी 80% मानसिक आहेत ज्याचा अर्थ असा की त्यांच्याकडे मनात मूळ असतात आणि ज्याठिकाणी होमिओपॅथी स्टेप्समध्ये असतात - यामुळे डॉ. संकेत धुरी, सल्लागार होमिओपॅथ या कारणाचे शोध घेऊन भौतिक आजारांचे निराकरण होते एप्रिल 14, 2021
हेल्थकेअर उद्योजकाचे भविष्यवादी दृष्टीकोन: श्यात्तो राहा, सीईओ आणि मायहेल्थकेअर संस्थापकएप्रिल 12, 2021
सहेर मेहदी, संस्थापक आणि मुख्य वैज्ञानिक हेल्थकेअरला अधिक इक्विटेबल आणि पोहोचण्यायोग्य बनविण्याच्या बाबतीत चर्चा करतातएप्रिल 10, 2021
डॉ. शिल्पा जसुभाई, नैदानिक मनोवैज्ञानिक यांनी स्पष्ट केलेल्या मुलांमधील ऑटिझमला संबोधित करण्यासाठी विविध प्रकारचे उपचारएप्रिल 09, 2021
डॉ. सुनील मेहरा, होमिओपॅथ सल्लागार म्हणून ॲलोपॅथिक आणि होमिओपॅथी औषधे एकत्र घेऊ नयेएप्रिल 08, 2021
होमिओपॅथी औषधांची आकर्षकता म्हणजे पारंपारिक औषधांसह ते घेता येऊ शकते - डॉ. श्रुती श्रीधर, कन्सल्टिंग होमिओपॅथ एप्रिल 08, 2021
विघटनकारी ओळख विकार आणि संबंधित संकल्पना डॉ. विनोद कुमार, मनोचिकित्सक आणि केंद्र (बंगळुरू) यांनी स्पष्ट केल्या आहेत एप्रिल 07, 2021
डॉ. शिल्पा जसुभाई, क्लिनिकल सायकोलॉजिस्ट यांनी समजावली असलेली विघटनात्मक ओळख विकारएप्रिल 05, 2021
सेहत की बात, करिश्मा के साथ- एपिसोड 6 आरोग्यदायी आहार जे थायरॉईड रुग्णांना मदत करू शकते एप्रिल 03, 2021
कोकिलाबेन धीरुभाई अंबानी हॉस्पिटलमधील सल्लागार युरूनकोलॉजिस्ट आणि रोबोटिक सर्जन यांच्याद्वारे किडनी हेल्थवर महत्त्वपूर्ण मुद्देएप्रिल 01, 2021
डॉ. वैशाल केनिया, नेत्रचिकित्सक त्यांच्या प्रकार आणि गंभीरतेनुसार ग्लूकोमाच्या उपचारासाठी उपलब्ध असलेल्या विविध शक्यतांविषयी चर्चा करतातमार्च 30, 2021
लिम्फेडेमाच्या उपचारांमध्ये आहाराची कोणतीही निश्चित भूमिका नाही परंतु कॅलरी, नमक आणि दीर्घकाळ चेन फॅटी ॲसिड घेणे नियंत्रित करणे आवश्यक आहे डॉ. रमणी सीव्हीमार्च 30, 2021
डॉ. किरण चंद्र पात्रो, वरिष्ठ वृक्करोगतज्ज्ञ रेनल डिसफंक्शनच्या रुग्णांसाठी कायमस्वरुपी उपचार नसलेल्या अस्थायी प्रक्रियेबद्दल बोलत आहेमार्च 30, 2021
तीन नवीन क्रॉनिक किडनी आजारांपैकी दोन रुग्णांनी डायबिटीज किंवा हायपरटेन्शन माहिती असल्याचे आढळले आहेत डॉ. श्रीहर्ष हरिनाथमार्च 30, 2021
ग्लॉकोमा उपचार: औषधे किंवा शस्त्रक्रिया? डॉ. प्रणय कप्डिया, चेअरमन आणि मेडिकल डायरेक्टर ऑफ कपाडिया आय केअरकडून एक मौल्यवान सल्लामार्च 25, 2021
डॉ. श्रद्धा सातव, सल्लागार नेत्रचिकित्सक शिफारस करतात की 40 नंतर प्रत्येकाने नियमित अंतराने संपूर्ण नेत्र तपासणी करावीमार्च 25, 2021
बालपणाची मोटाई ही आजार नाही परंतु अत्यंत चांगली व्यवस्थापित होऊ शकतेमार्च 19, 2021
वर्ल्ड स्लीप डे - 19 मार्च 2021- वर्ल्ड स्लीप सोसायटीच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार निरोगी स्लीपविषयी अधिक जाणून घ्या मार्च 19, 2021
उबदार पाणी सिप करणे, सकाळी पहिली गोष्ट पाचण्यासाठी चांगली आहेमार्च 18, 2021